Czym zajmuje się stomatologia dziecięca?

ZAWIĄZKI ZĘBÓW STAŁYCH NA MODELU CZASZKI DZIECKA

Przygoda z dentystą powinna rozpocząć się od wizyty adaptacyjnej, w trakcie której lekarz poświęca czas na rozmowę oraz zapoznanie dziecka z gabinetem. Mali pacjenci często boją się stomatologa, dlatego ważne jest, aby jego pierwszy kontakt był bezstresowy i w przyjemnej atmosferze. Dzieci chronione  przed bólem i negatywnymi skojarzeniami, w przyszłości nabiorą dobrych nawyków, a wizyty w gabinecie dentystycznym będą naturalnym i stałym elementem dbania o zdrowie. Zdrowe uśmiechy na twarzach najmłodszych to zdrowe uśmiechy na twarzach dorosłych.

W trakcie pierwszych wizyt dzieci i rodzice uczą się podstaw higieny jamy ustnej oraz udzielane są im prozdrowotne zalecenia dietetyczne.  Wizyty kontrolne powinny odbywać się co 3-6 miesięcy w zależności od ryzyka wystąpienia próchnicy, które ocenia stomatolog. Na zakończenie każdej wizyty, mały pacjent otrzymuje nagrodę za odwagę, będącą zachętą do kolejnych spotkań.

Cele stomatologii dziecięcej:
  • promowanie zdrowia jamy ustnej wśród dzieci, młodzieży oraz ich rodziców (wskazówki dietetyczne i instruktaże higieny)
  • monitorowanie rozwoju narządu żucia
  • profesjonalne metody zapobiegania próchnicy – oczyszczanie zębów, profilaktyka fluorkowa, uszczelnianie bruzd i szczelin (lakowanie)
  • diagnostyka i leczenie zmian chorobowych – choroba próchnicowa, pourazowe uszkodzenia zębów mlecznych i stałych, wady rozwojowe zębów,  profilaktyka ortodontyczna, usuwanie zębów mlecznych

Zapisz

Zęby mleczne 

W ciągu życia człowieka możemy wymienić trzy okresy uzębienia: mleczne, mieszane i stałe. Rodzimy się z zawiązkami zębów mlecznych i stałych. I choć pierwsze w buzi pojawiają się mleczaki , to mają one kontakt z zawiązkami zębów stałych, które rozwijają się w tym czasie w kościach szczęk. Zębów mlecznych jest 20 , pojawiają się w jamie ustnej około 6. miesiąca życia. Wyglądem przypominają zęby stałe, jednak są od nich dużo mniejsze, bardziej białe oraz słabsze.

okresy wyrzynania się i wypadania zębów mlecznych

Próchnica zębów mlecznych to nie tylko problem estetyczny, ale również zagrożenie dla zębów stałych, rozwijających się tuż pod korzeniami mleczaków. Troska o ich zdrowie jest inwestycją na całe życie.

Zęby stałe

Zawiązki zębów stałych powstają już w życiu płodowym i rozwijają się w szczęce i żuchwie dziecka do momentu wyrznięcia, które rozpoczyna się około 6 roku życia. Dorosły człowiek zwykle ma od 28 – 32 zębów stałych, a liczba ta uzależniona jest od obecności zębów mądrości. Wymiana zębów mlecznych na stałe następuje poprzez utratę mleczaka i pojawienie się zęba stałego w jego miejsce. Inaczej jest w przypadku zębów pierwszych trzonowych (tzw. szóstek), które nie zastępują żadnego mleczaka i wyrzynają się za ostatnim trzonowcem mlecznym (tzw. piątką). Fakt pojawienia się szóstek pozostaje często niezauważony przez dziecko i rodziców.

okresy wyrzynania się zębów STAŁYCH

Zapisz

Nowoczesne techniki leczenia dzieci

Stomatologia dziecięca jeszcze bardziej niż inne dziedziny stomatologii wymaga odpowiedniego podejścia do pacjenta. Zdając sobie sprawę jak istotne są pierwsze wizyty dziecka w gabinecie stomatologicznym i jak ogromny wpływ mają one na dalszy proces leczenia, ważne jest, aby wszystko odbywało się bezstresowo, bezpiecznie i bezboleśnie. Nowoczesne technologie leczenia zębów mlecznych umożliwiają całkowitą eliminację bólu, a także ograniczają inwazyjność zabiegu.

Profilaktyka

Wizyta adaptacyjna

Wizyta adaptacyjna – dziecko poznaje stomatologa oraz środowisko gabinetu stomatologicznego.  Cała wizyta przebiega w przyjaznej atmosferze, w formie zabawy.

Lakowanie

Uszczelnianie bruzd zębów – lakowanie,  polega na aplikacji specjalnego preparatu (laku) w naturalne zagłębienia występujące na powierzchni zębów. Zabezpieczenie to stanowi ochronę przed zaleganiem płytki nazębnej w trudno dostępnych do oczyszczenia miejscach. Lakowanie to zabieg wykonywany na świeżo wyrżniętych stałych zębach bocznych z nienaruszoną przez próchnice powierzchnią żującą. Możliwe jest także lakowanie powierzchni bocznych zdrowych zębów mlecznych.

LAKOWANIE zębów mlecznych
Lakierowanie zębów

Fluoryzacja kontaktowa (lakierowanie zębów) – polega na lakierowaniu wszystkich powierzchni zębów preparatami zawierającymi związki fluoru. Po około 48 godzinach od zabiegu lakier ulega złuszczeniu, a zawarty w nim fluor wbudowuje się w tkanki zębów. Dzięki temu zabiegowi następuje wzmocnienie szkliwa i zmniejszenie jego podatności na próchnicę. Zalecane jest stosowanie lakierów zarówno na mlecznych, jak i stałych zębach.

Zapisz

Leczenie zębów mlecznych

Znieczulenie i sedacja wziewna

Leczenie w sedacji wziewnej mieszanką tlenu i podtlenku azotu (tzw. gazem rozweselającym), wywołuje u dziecka odprężenie, uspokojenie i zniesienie strachu przy jednoczesnym  zachowaniu świadomości. Gaz rozweselający ma również niewielkie działanie znieczulające, co dodatkowo wpływa na komfort leczenia u małego pacjenta. Zdarza się, że po podaniu gazu pacjent przenosi się do krainy marzeń sennych. Takie doświadczenie bardzo podoba się dzieciakom i pozostawia niezapomniane wspomnienia. Więcej o sedacji wziewnej, tutaj.

System The Wand to bezbolesne, komputerowe znieczulenie, dzięki któremu obawa przed igłą zostaje przełamana możliwością skorzystania z bezstrzykawkowego systemu aplikującego bezpieczną dawkę znieczulenia.

Leczenie zachowawcze

W leczeniu zębów mlecznych u dzieci stosowane są często kolorowe wypełnienia. Dentysta dziecięcy (pedodonta), po wytłumaczeniu dziecku sposobu leczenia i zastosowaniu ewentualnego znieczulenia, oczyszcza ząb z próchnicy, tak jak do każdego innego rodzaju wypełnienia. Po przygotowaniu ząbka, osusza go i zakłada wypełnienie w wybranym przez dziecko kolorze. Ostatnim etapem jest utwardzenie wypełnienia specjalną lampą oraz jego wypolerowanie.

zachęcające kolorowe wypełnienia dla najmłodszych

Leczenie zębów stałych u dzieci nie różni się od leczenia zębów stałych dorosłych, więcej informacji o stomatologii zachowawczej znajduje się tutaj.

Leczenia amputacyjne i kanałowe zębów mlecznych.

Głębokie ubytki sięgające miazgi zęba powodują jej stan zapalny. Wówczas leczeniem z wyboru jest leczenie amputacyjne lub kanałowe.

Leczenie amputacyjne zębów mlecznych polega na usunięciu zainfekowanej części miazgi (miazgi komorowej), przy jednoczesnym pozostawieniu zdrowej miazgi w kanałach zęba. Podczas zabiegu aplikowane są preparaty antyseptyczne w celu zmniejszenia ryzyka powtórnej infekcji tkanek.

1/ ząb z zaawansowaną próchnicą              2/ USUNIĘCIE CHOREJ MIAZGI Z KOMORY
3/ APLIKACJA OPATRUNKU NA DNO KOMORY          4/ ZAŁOŻENIE KOLOROWEGO WYPEŁNIENIA
AMPUTACJA PRZYŻYCIOWA MIAZGI ZĘBA MLECZNEGO

Leczenie kanałowe zębów mlecznych wykonuje się w przypadku, kiedy leczenie amputacyjne nie jest już możliwe, gdyż miazga zęba zainfekowana jest w całości (komora i kanały). W takim przypadku konieczne jest usunięcie całej chorej tkanki oraz wypełnienie kanałów. Ze względu na to, że przed wyrznięciem zęba stałego dochodzi do ‘rozpuszczenia korzeni’ zębów mlecznych, czas w którym możemy wykonać to leczenie jest mocno ograniczony.  Leczenie kanałowe rozważamy w zębach przednich do 4-5 roku życia, pozostałe zęby do 7 roku życia. Zabieg ten wykonuje się tylko u pacjentów współpracujących.

Po zabiegu amputacji i leczenia kanałowego należy odbudować ząb za pomocą wypełnienia.

Zapisz

Korony celuloidowe i korony stalowe

W przypadkach znacznego zniszczenia korony zęba mlecznego istnieje możliwość odbudowy jej tkanek przy pomocy koron celuloidowych i koron stalowych. Dzięki temu dziecko odzyskuje nie tylko funkcję zęba, ale również jego estetykę.

 przykłady koron dziecięcych

Korony celuloidowe ułatwiają wykonanie odbudowy materiałem kompozytowym w przednich zębach mlecznych.

odbudowa zniszczonych zębów mlecznych przy użyciu koron celuloidowych

Korony stalowe służą do odbudowy i zabezpieczenia zniszczonych zębów mlecznych w odcinku bocznym.

zastosowanie koron stalowych u dziecka

Zapisz

Najczęściej zadawane pytania

Co robić w przypadku urazu zęba?

W przypadku złamania lub wybicia zęba należy odnaleźć odłamany fragment lub wybity ząb i jak najszybciej umieścić go w pojemniczku z solą fizjologiczną lub mlekiem, bądź włożyć go do jamy ustnej  i niezwłocznie udać się do stomatologa.

W jakim wieku dziecko powinno udać się na pierwszą wizytę w gabinecie stomatologicznym?

Mleczne zęby pojawiają się już w buzi niemowlęcia, dlatego jeszcze przed pierwszymi urodzinami dziecka warto udać się na wizytę do stomatologa, który sprawdzi, czy zęby wyrzynają się w sposób prawidłowy.  Ponadto lekarz oceni stan dziąseł i błony śluzowej jamy ustnej. Dzięki wizycie rodzice dowiedzą się także, jak należy prawidłowo dbać o zęby dziecka.

Czy warto stosować kolorowe wypełnienie?

Jak najbardziej. Kolorowe wypełnienia są dla dzieci dodatkową zachętą do mycia zębów, poza tym uwalniają dużą ilość jonów fluorowych i jonów cynku, działając bakteriostatycznie i przeciwpróchnicowo. Wypełnienia są dobrze widoczne, dlatego rodzic może natychmiast zauważyć ich brak i udać się z dzieckiem do stomatologa.

Jak przygotować dziecko do wizyty u stomatologa?

Przede wszystkim nie należy wzbudzać w dziecku strachu. Należy mu wytłumaczyć na czym polega praca stomatologa i w jakim celu udaje się na wizytę. Warto poinformować dziecko, że podczas leczenia może poczuć delikatny dyskomfort. Ważne jest aby dziecko wiedziało, że wizyta jest konieczna, jeśli chce cieszyć się zdrowymi zębami i nie odczuwać w przyszłości dolegliwości bólowych.

Czy warto leczyć mleczne zęby?

Tak, ponieważ to od nich zależy późniejsze ustawienie zębów stałych. Ponadto zęby mleczne z ubytkami próchnicowymi są źródłem infekcji bakteryjnych nie tylko dla jamy ustnej, ale dla całego organizmu dziecka. W żadnym wypadku nie należy ich zaniedbywać.
Opinia, że zębów mlecznych nie należy leczyć ponieważ i tak wypadną, jest fałszywa i bardzo szkodliwa dla prawidłowego rozwoju pierwszego uzębienia. Prawidłowa higiena jamy ustnej od najmłodszych lat chroni przed próchnicą i innymi chorobami jamy ustnej.
Nieleczone ubytki zębów mlecznych mogą skutkować infekcjami bakteryjnymi oraz wadami zgryzu, prowadzącymi do konieczności rozpoczęcia leczenia ortodontycznego.

W jakim celu fluoruje się zęby?

Fluor wzmacnia zęby i uodparnia je na ataki kwasów i cukrów prostych.  Ponadto remineralizuje szkliwo, zmniejsza możliwość wystąpienia próchnicy oraz zapobiega dalszemu jej rozwojowi.

Dlaczego osoby, które nie ukończyły szesnastego roku życia nie powinny wybielać zębów?

W związku z tym, że w okolicach 16 roku życia kończy się proces mineralizacji zębów, zaleca się wykonywanie zabiegu dopiero po ukończeniu 16 lat.