Podstawowe informacje

torbiel zębopochodna spowodowana infekcją miazgi zęba
CZYM JEST TORBIEL ZĘBOPOCHODNA?

Torbiel zębopochodna to zmiana patologiczna występująca najczęściej w tkance kostnej szczęki lub żuchwy, może też występować w tkankach miękkich lub w obrębie zatok szczękowych. Powstaje zazwyczaj w wyniku przewlekłego zapalenia tkanek okołowierzchołkowych zęba, do którego może dochodzić w przebiegu próchnicy zębów. Część torbieli ma charakter rozwojowy i należy do nich np. torbiel zawiązkowa lub rogowaciejąca. Torbiel rozwija się powoli i początkowo bezobjawowo niszcząc otaczające ją tkanki.

RODZAJE TORBIELI:

Wśród najczęściej występujących torbieli okolic jamy ustnej możemy wyróżnić:

  • torbiel korzeniową – to najczęściej występujący typ torbieli, zlokalizowany wokół wierzchołka korzenia zębowego, przyczyną może być chorobowo zmieniona miazga zęba
  • torbiel zawiązkową – związana jest ze zmianą powstałą wokół rozwijającego się w kości zęba lub zęba zatrzymanego
  • torbiel rogowaciejącą – występuje w obrębie kości żuchwy lub szczęki, może osiągać znaczne rozmiary
  • zapalną torbiel przyzębia – jej przyczyną jest proces zapalny toczący się w obrębie kieszonki przyzębnej w okolicy górnej części korzenia zęba
  • torbiel dziąsłową – pojawia się w tkankach miękkich jamy ustnej w okolicach wyrostków zębodołowych, występuje u pacjentów w każdym wieku, najczęściej diagnozowana u niemowląt, ujawnia się jako mały, biało-żółty guzek, który z czasem samoistnie zanika
  • torbiel z wynaczynienia śluzu – tzw. mucocele – powstaje najczęściej w miejscu urazu błony śluzowej jamy ustnej – uszkodzenia drobnego gruczołu śluzowego i gromadzenia się śluzu w obrębie tkanek miękkich np. wargi lub policzka
  • torbiel zastoinową – rozwija się na skutek niedrożności przewodu wyprowadzającego gruczołu ślinowego i gromadzenia się treści ślinowej w obrębie torbieli w tkankach miękkich
Objawy
OBJAWY:

Początkowo torbiele najczęściej nie dają objawów i są wykrywane przypadkowo w trakcie diagnostyki radiologicznej np. na zdjęciu pantomograficznym. W przypadku większych torbieli, mogą one ujawniać się poprzez rozdęcie, uwypuklenie kości lub dziąsła w okolicy zmiany. Kiedy dojdzie do stanu zapalnego, torbiel może okazywać silne dolegliwości bólowe.

Objawem torbieli korzeniowej związanej z wierzchołkiem zęba z zakażoną miazgą może być pojawienie się przetoki ropnej na dziąśle w okolicy korzenia, z której okresowo może wypływać treść ropna, lub może ona przybierać formę różowo-czerwonego guzka. W przypadku zmiany dużych rozmiarów mogą wystąpić:

  • asymetria twarzy
  • przemieszczenie zębów
  • rozchwianie zębów
  • złamania patologiczne

Przebieg leczenia

Przebieg leczenia

USUWANIE TORBIELI

W zależności od przyczyny i umiejscowienia torbieli stosuje się różnego typu rozwiązania:

  • W przypadku torbieli korzeniowej najczęściej wykonuje się leczenie endodontyczne (kanałowe) zębów przyczynowych oraz związanych z torbielą, wraz z chirurgicznym wyłuszczeniem torbieli i resekcją wierzchołków korzeni zębów.
usuwanie torbieli korzeniowej poprzez leczenie kanałowe oraz wyłuszczenie zakażonej tkanki

Zabieg resekcji wierzchołka korzenia  polega na chirurgicznym nacięciu dziąsła, wykonaniu otworu w kości oraz usunięciu zapalnie zmienionej tkanki wraz z wierzchołkiem korzenia. Więcej przeczytaj tutaj…

Usuwanie torbieli korzeniowej poprzez resekcję wierzchołka korzenia
  • Czasami wymagana jest ekstrakcja zęba przyczynowego, gdy wielkość lub lokalizacja torbieli uniemożliwia wykonanie oszczędzającego zabiegu resekcji wierzchołka korzenia zęba

ekstrakcja zęba oraz wyłuszczenie torbieli KORZENIOWEJ
  • Leczenie torbieli zawiązkowych polega najczęściej na usunięciu zatrzymanego zęba przyczynowego oraz wyłuszczeniu torbieli
  • W przypadku torbieli tkanek miękkich np. torbieli z wynaczynienia śluzu lub torbieli zastoinowej leczenie polega na wycięciu torbieli.
Każdorazowo po wyłuszczeniu zmiany o charakterze guza torbielowatego wykonuje się badanie histopatologiczne, w celu określenia charakteru torbieli i ostatecznej diagnozy. W przypadku większych torbieli czasami wykonuje się zabieg pobrania wycinka z jej ściany w celu wykonania badania histopatologicznego, gdyż tylko drogą oceny histopatologicznej możliwe jest postawienie diagnozy. Ponadto torbiele większych rozmiarów, których usunięcie wiązałoby się z ryzykiem osłabienia kości i złamania patologicznego, poddaje się leczeniu dwuetapowemu – w pierwszej kolejności poprzez odbarczenie torbieli, a dopiero po pewnym czasie i zmniejszeniu się zmiany wyłuszcza się ją w całości.
W niektórych przypadkach, po wyłuszczeniu torbieli kości szczęki lub żuchwy stosuje się rekonstrukcje ubytku kości za pomocą materiałów kościozastępczych.

Zalecenia

Zalecenia

Po zabiegu zaleca się:

  • wzmożoną higienę jamy ustnej – dokładne mycie zębów po każdym posiłku (w okolicy operowanej używając do tego celu bardzo miękkiej szczoteczki), płukanie jamy ustnej płynem antyseptycznym np. Eludril 2-3 razy dziennie przez 14 dni
  • dietę miękka przez około 7-14 dni
  • stosowanie zimnych okładów okolicy operowanej w dniu zabiegu
  • usuniecie szwów po 7-14 dniach od zabiegu